Bir şey inşa etmek için parçalara ihtiyaç duyduğunuz aşikardır. Hem de çok sayıda parçaya. Elektronikte ise her bir parça çok özel bir işlev gördüğü için önemlidir. Ancak elektronikte gerçek şu ki, devre tasarımının karmaşıklığı ve nihai ürün özellikleri arttıkça, parça arayışınız da değişir. Prototipinize uyacak tek tek bileşenleri satın almayı veya bulmaya çalışmayı bırakır ve “kaynak bulma ve tedarik” denilen daha geniş bir dünyaya geçersiniz. İşte tam da o noktada kullanılan terminoloji değişir.

Daha büyük hacimli tedariğe geçiyorsanız, distribütörler veya tedarikçilerle yapacağınız görüşmelerde kullanılabilecek bazı terim ve kısaltmaları anlamak faydalı olabilir. Ayrıca, elektronik konusunda yeniyseniz, NASA gibi bu alanın da pek çok kısaltma kullandığını bilmenizde fayda var.

Aşağıda, kesinlikle kapsamlı olmayan ancak duyabileceğiniz daha yaygın terimlerden bazılarını içeren bir liste bulunmaktadır. Emin olun, sorumluluklarınız arttıkça tedarik terminolojinize daha fazla terim eklenecektir. 

İşte satın alma ve tedarik terimleri listemiz:

• • • Agile Procurement (Çevik Tedarik) – Daha az süreç odaklı, daha işbirlikçi ve hızlı tempolu bir tedarik tarzı olup, iş ihtiyaçlarına ve piyasa gerçeklerine hızlı uyum sağlanmasına olanak tanır.

• • • API (Programlanabilir Uygulama Arayüzü) – Farklı bilgisayarlardaki yazılım uygulamalarının birbiriyle iletişim kurmasını sağlayan dijital bir standart.

• • • Bill of Lading (Konşimento) – Bir taşıyıcının bir gönderici adına taşıdığı malların türünü, miktarını ve varış yerini ayrıntılı olarak belirten bir belge.

• • • Fatura Adresi/Sevkiyat Adresi – Bir tedarikçiye fatura ve ürünü farklı adreslere göndermesi için verilen talimatlar.

• • • Blanket Order (Çerçeve Sipariş) – Genellikle daha iyi fiyat koşulları elde etmek amacıyla, belirli bir süre boyunca birden fazla teslimat tarihini kapsayan bir ürün veya hizmet satın alma siparişi.

• • • BOM (Malzeme Listesi) – Bir ürünün üretilmesi için gereken malzemelerin, bileşenlerin ve talimatların listesi.

• • • BOM Quoting (Malzeme Listesi Fiyatlandırma) – Bir distribütörün bir malzeme listesinin fiyatlandırma ve yönetim işlerini üstlenmesi durumu.
    • Category Management (Kategori Yönetimi) - Benzer ürünleri bir araya getiren ve verimlilik için bu kategoriler içindeki harcamaları segmentlere ayıran stratejik bir tedarik yaklaşımı.

• • • Menşe Belgesi – Bir ürünün menşe ülkesini onaylayan bir belge.

• • • CLM (Sözleşme Yaşam Döngüsü Yönetimi) – Bir sözleşmenin başlangıcından uygulanmasına ve olası yenilenmesine kadar dijital olarak yönetilmesi.  

• • • Consignment (Konsinye) – Bir tarafın, satıştan komisyon almak karşılığında diğer taraf adına mal sattığı bir anlaşma.

• • • Demand Management (Talep Yönetimi) – Bir ürün veya hizmete yönelik talebi öngörmek ve yönetmek için kullanılan bir metodoloji.

• • • EOL (Kullanım Ömrünün Sonu) – Bir ürünün kullanım ömrünün sona ermesi veya üretiminin sona ermesi.

• • • ECN (Mühendislik Değişiklik Bildirimi) – Bir bileşen veya sistem üzerindeki tasarım değişikliklerini yetkilendiren ve kaydeden bir belge.

• • • EDI (Elektronik Veri Değişimi) – Bilgisayarlar arasında belgelerin dijital olarak değişimine olanak tanıyan bir uygulama.

• • • E-Procurement (E-Tedarik) – Parça ve hizmetlerin çevrimiçi olarak talep edilmesine, sipariş edilmesine ve satın alınmasına olanak tanıyan dijital bir işlem süreci.

• • • Excess Inventory (Fazla Stok) – Bir işletmenin acil üretim ihtiyaçlarının ötesinde stokta bulunan parçalar.

• • • Franchised Distributor (Yetkili Distribütör) – Bir üreticiyle, ürünlerini stoklamak ve satmak üzere köklü bir ilişki kurmuş olan distribütör.

• • • Tam Zamanında Satın Alma – Gerekli parçaları, ihtiyaç duyulana kadar stokta tutmak yerine, kullanılacakları anda üretim tesisine sağlayan bir sistem.

• • • Kitting (Kit Hazırlama) – Bir görevi tamamlamak için gereken tüm bileşenlerin tek bir yerde, yani bir “kit” içinde toplanması süreci. Genellikle birden fazla SKU'nun bir araya getirilip kite yeni bir SKU atanması anlamına gelir. 

• • • Lead Time (Teslim Süresi) – Bir bileşen satın alma belgesinin bir tedarikçiye verilmesi ile bu ürünlerin alıcı tarafından teslim alınması arasında geçen süre.

• • • LTB (Son Kez Satın Alma) – Bir ürünün üretiminin sona ermesinden önceki son sevkiyat tarihi.

• • • LoL (Sorumluluk Sınırı) - Sözleşme ihlali, hata, hasar veya belirli olaylar durumunda bir tarafın diğerine karşı mali sorumluluğuna üst sınır koyan bir sözleşme maddesi. 

• • • Linear Pricing (Doğrusal Fiyatlandırma) – Tek bir ürünün fiyatının satın alınan birim miktarına dayandığı bir fiyatlandırma modeli. 

• • • Master Distributor (Ana Distribütör) – Diğer distribütörlere satış yapan bir distribütör (toptancı).

• • • MOQ – Minimum sipariş miktarı.

• • • NCNR (İptal Edilemez, İade Edilemez) – Talep azalması nedeniyle bir tedarikçiye iade edilemeyen bir satın alma siparişi.

• • • Parametric Search (Parametrik Arama) - Kullanıcıların, teknik özellikler veya fiyatlar gibi belirli özelliklere ya da parametrelere göre ürün aramasına olanak tanıyan (genellikle dijital) bir yöntem.

• • • RFP (Teklif Talebi) – Bir projeyi duyurmak, ayrıntılı olarak açıklamak ve nitelikli tedarikçilerden teklif almak için kullanılan bir satın alma belgesi.

• • • RFQ (Fiyat Teklifi Talebi) – Belirli bir ürün veya hizmet için bir tedarikçiden fiyat seçenekleri talep eden bir tedarik belgesi. 

• • • RMA (Malzeme İade Yetkilendirmesi) – Bir müşteri ile tedarikçi arasında, garanti süresi içinde ürün iadesine ve geri ödemeye olanak tanıyan bir anlaşma.

• • • SKU (Stok Tutma Birimi) – Envanteri takip etmek amacıyla bir ürüne atanabilecek bir barkod.

• • • Sole Sourcing (Tek Kaynaktan Tedarik) - Yalnızca tek bir tedarikçinin bir ürün veya hizmeti sağlayabildiği ve bu nedenle rekabetçi tekliflerin söz konusu olmadığı bir satın alma durumu.

• • • Split Sourcing (Bölünmüş Tedarik) – Bir şirketin, kullanılabilirliği garanti altına almak amacıyla aynı ürün için iki farklı kaynak kullanması.

• • • Stok Tahsis Payı – Bir ürünün veya bileşenin stoğunun birden fazla lokasyona dağıtımını belirleyen bir süreç.

• • • Tare Weight (Dara Ağırlığı) – Boş bir aracın veya sevkiyat konteynerinin ağırlığı.

• • • Value-Added (Katma Değer) – Ek özellikler veya hizmetler ekleyerek bir ürünün müşteri için değerinin artırılması.

• • • Value-Added Distributor (Katma Değerli Distribütör) – Sattığı ürünler için ek özellikler veya avantajlar sunan bir distribütör.

• • • Value Analysis (Değer Analizi) - Tedarik zincirinde ürünlerdeki maliyeti azaltmak, kaliteyi artırmak ve israfı azaltmak için fırsatların araştırılması süreci.

• • • VMI (Tedarikçi Yönetimli Envanter) – Bir müşteri için bir distribütör tarafından yönetilen envanter.

 

Elektronik tasarımda kullanılan diğer birçok terimin tanımları için, dostlarımız CircuitBread'in sunduğu dijital sözlüğü de deneyebilirsiniz. Buraya şu adresten ulaşabilirsiniz: www.circuitbread.com/glossary. Ya da doğrudan bir sözlüğe bakabilirsiniz, ama CircuitBread sitesi çok daha eğlenceli!